Besluitvormingsspellen

Zo speel je Six thinking hats

Wil je dat je team zich richt op het bedenken van creatievere oplossingen? Dan kan deze activiteit helpen. Verdeel de mensen in groepen van maximaal 10 personen en zorg voor papieren hoeden in verschillende kleuren. Elke hoed staat voor een ander perspectief. Hier zijn enkele voorbeeldkleuren en waar ze voor staan:

• Wit: feiten en informatie
• Rood: emoties en gevoelens
• Zwart: kritische analyse
• Geel: voordelen en positieve punten
• Groen: creativiteit en alternatieven
• Blauw: het grote geheel

Geef elke groep een probleem om op te lossen en laat ze het vraagstuk benaderen vanuit het unieke perspectief van hun ‘hoed’. Met die verschillende denkwijzen moet de groep tot een oplossing komen die voor iedereen werkt en met al deze standpunten rekening houdt. Je kunt afsluiten met een nabespreking waarin iedereen het proces bespreekt en vertelt wat het lastigst was. Heb je tijd over, dan kun je altijd een tweede of zelfs derde ronde toevoegen waarin mensen van hoed wisselen en een nieuw vraagstuk vanuit een ander perspectief benaderen. Dit is ook een uitstekende oefening voor managers om goed te observeren. Het is een mooie manier om te zien hoe mensen denken en waar hun sterke punten liggen.

Zo speel je Ranking race

Kritisch én snel nadenken is een felbegeerde vaardigheid in de professionele wereld. In dit spel bedenk je een rangschikkingssysteem, een natuurlijke manier om informatie te doordenken en te ordenen. Het is een heel veelzijdige oefening, want je hebt geen materialen nodig en er is maar weinig voorbereiding. Verdeel de deelnemers eerst in groepen van maximaal 10 personen. Zet daarna een timer en geef elke groep een lijst met dingen om te rangschikken, zoals de beste restaurants in de buurt of de topfilms van het jaar.

Laat elke groep een eigen rangschikkingssysteem bedenken. Als de timer afgaat, presenteert iedereen de definitieve ranglijst. De groepen kunnen uitleggen hoe ze tot hun systeem zijn gekomen en waarom de items zo gewogen zijn. Laat teams aantekeningen maken als ze een bepaald systeem bijzonder handig vinden: misschien is dat wel een matrix die meer mensen voortaan op het werk kunnen gebruiken.

Zo speel je Resource scramble

In dit spel krijgen teams de kans om hun kritisch denkvermogen en probleemoplossend vermogen te oefenen (en ook hun samenwerking). Verdeel de deelnemers in groepen van maximaal 8 personen en geef iedereen een mandje met eenvoudige materialen. Denk aan stiften, paperclips, lijm en klei: spullen die je toch al op kantoor hebt, zijn prima. Geef elk team een probleem en laat ze dat oplossen met de middelen die ze hebben.

Het spel werkt natuurlijk beter als de materialen echt bruikbaar zijn voor het probleem, dus je kunt bijvoorbeeld iets voorstellen als ‘Ontwerp een nieuw logo’ of ‘Bouw een prototype van een nieuw seizoensproduct’. Idealiter bedenkt de groep een paar oplossingen en kiest daaruit hun favoriet, maar als iedereen het eens is en de tijd krap is, mogen ze er ook maar één uitwerken.

Zo speel je Shout Out

Bij dit spel werken deelnemers samen en dragen ze bij door ideeën te roepen. Je hebt een whiteboard of flip-over nodig en reken op groepjes van 3 tot 10 personen. Bedenk eerst een probleem dat je wilt bespreken. Bijvoorbeeld: ‘Hoe kunnen we verspilling in ons productieproces verminderen?’ of ‘Hoe kunnen we dat nieuwe product een week sneller op de markt brengen?’ Geef iedereen de kans om een idee te roepen, zodat de hele groep het hoort. Als iedereen aan het woord is geweest, vraag je de groep om samen tot een consensus te komen over de beste optie en ga je daarover in gesprek. Waarom is dit het beste idee? Wat maakt het haalbaar, enzovoort? En voelde iedereen zich gehoord? Hoe verschilden de resultaten van dit proces van gewoon met elkaar praten?

Zo leren je medewerkers meer over probleemoplossing en samenwerking, en levert het misschien zelfs oplossingen op voor echte zakelijke vraagstukken.

Zo speel je Phone Booth

Dit spel is ideaal voor kleine teams van 4-6 personen, dus als je grotere groepen hebt, kun je ze het beste opsplitsen. Je moet ook voor elk team een aparte ‘telefooncel’ maken, waar de teams niet rechtstreeks met elkaar in contact staan. Dat kan met verschillende scheidingswanden of stukken karton. In het ideale geval past iedereen in de cel en kunnen de teams de andere groepen niet horen of met ze praten. Zet een timer op ongeveer 20 minuten en geef de teams een probleem om op te lossen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ‘Bedenk nieuwe manieren om de klanttevredenheid te verhogen.’

Elk team werkt een tijdje aan dit probleem (onthoud: zonder met de andere teams te praten). Laat de teams aan het einde van de afgesproken tijd bij elkaar komen en hun strategieën bespreken. Houd daarna een gezamenlijke discussie waarin je bespreekt wat goed werkte en wat niet. Hoe werkte iedereen samen? Kwamen de beste ideeën bovendrijven? Stond er tijdens de discussies een natuurlijke leider op? Wil je het teambuildingaspect van dit spel versterken, laat de teams dan eerst samen hun telefooncel bouwen voordat ze beginnen.

Zo speel je Dot voting

Dwaalt je team vaak af en blijven discussies over projecten of problemen in rondjes draaien? Meetings die ontsporen in gesprekken die nergens over gaan, zijn op veel werkplekken een grote uitdaging. Met deze oefening, dot voting, oefen je die vaardigheden. Het enige wat je hoeft te doen is het probleem voorleggen en iedereen ideeën voor een oplossing laten aandragen.

Schrijf ze op het whiteboard zodat iedereen ze kan zien. Deel daarna sticky notes uit en laat iedereen de briefjes onder de ideeën plakken die ze het beste vinden. Je kunt ze er één laten kiezen, of maximaal 3. Als iedereen aan de beurt is geweest, zie je in één oogopslag welk idee het populairst was. Een handige methode die je in allerlei meetings, discussies en brainstormsessies kunt gebruiken.

Zo speel je Trading post

Inzicht in prijzen en hun effect op vraag en aanbod is in het bedrijfsleven een vanzelfsprekende vaardigheid. Met dit spel kijken je medewerkers op een nieuwe manier naar dit onderwerp. Je kunt het spel zo lang of kort spelen als je wilt, dus het past in vrijwel elke agenda. Begin met twee groepen, een stapel nepgeld en wat eenvoudige spullen om te ruilen, zoals paperclips of potloden. Elke groep krijgt een eigen hoeveelheid geld en spullen. De groepen bepalen zelf wat dingen kosten en stellen handelsvoorwaarden op.

Daarna gaan ze aan de slag met kopen, verkopen en ruilen. Breng aan het einde van de oefening iedereen samen en kijk wie er het best uit is gekomen. Waarom deed de ene groep het beter dan de andere? Wat heeft iedereen geleerd? Vraag en aanbod zijn vrij eenvoudige economische begrippen die de meeste mensen kennen, maar dit is een leuke manier om ze weer even op te frissen.